Verbouwen zonder vergunning? toch opnieuw met architect

De Vlaamse overheid heeft haar recente versoepeling rond verbouwingen alweer bijgestuurd. Sinds maart konden heel wat werken zonder vergunning uitgevoerd worden, maar dat betekent niet langer dat je zonder architect aan de slag kan.

Na kritiek vanuit de sector besliste de Vlaamse regering dat een architect opnieuw verplicht is, zelfs bij vergunningsvrije werken.

De oorspronkelijke hervorming had als doel renovaties eenvoudiger en sneller te maken. Eigenaars kregen meer vrijheid om bepaalde werken uit te voeren zonder administratieve procedures. Denk daarbij aan het vervangen van ramen en deuren, het aanpassen van daken of gevels zonder volumewijziging, binnenverbouwingen en isolatiewerken. Ook voor een aantal energetische ingrepen was geen vergunning meer nodig.

Maar die versoepeling had een belangrijk gevolg. Omdat de verplichting om met een architect te werken in de praktijk vaak gekoppeld is aan een vergunningsplicht, dreigde die verplichting volledig weg te vallen. Dat zorgde voor onrust, vooral rond veiligheid en aansprakelijkheid.

Zo werd gevreesd dat ook structurele ingrepen, zoals het aanpassen van dragende muren, zonder professionele begeleiding zouden gebeuren. Daarnaast ontstond er onduidelijkheid over wie verantwoordelijk is bij schade. Vandaag is de aansprakelijkheid van aannemers vaak gekoppeld aan werken met vergunning, waardoor een grijze zone dreigde te ontstaan.

Om dat risico te vermijden, grijpt de Vlaamse regering nu in. De regel is voortaan duidelijk: ook wanneer je zonder vergunning mag verbouwen, moet er een architect betrokken zijn bij het ontwerp en de uitvoering van de werken.

Belangrijk om te weten is dat deze maatregel voorlopig is. De Vlaamse overheid verwijst naar de federale architectenwet, die mogelijk in de toekomst wordt aangepast. Tot die hervorming er komt, blijft de rol van de architect dus cruciaal.

Voor wie plannen heeft om te verbouwen, verandert er in de praktijk minder dan het lijkt. De administratieve last blijft beperkt, maar de garantie op een correcte en veilige uitvoering blijft behouden. En net dat is uiteindelijk in het belang van elke eigenaar.